Alacaklının borçludan alacağını almak için icra müdürlüğüne başvurması ile  başlayan işlemlerin hukuki adına icra takibi denir.

Borçlunun mal ve haklarına icra müdürlüğü aracılığı ile el konulması haciz denir.

İcra müdürlüklerince  yapılan adres tebligatları, icra takibi üzerine düzenlenen ödeme veya icra emridir. Bu tebligatlar belli bir süre konularak yapılmaktadır. Yani belgede yazan süre göz önüne alınarak gerekli işlemler yapılmalıdır.

Ödeme emri ile icra emrinin ikisi de ödenmeyen bir borç bulunduğunu ve icra müdürlüğü aracılığı ile tahsil edileceğini bildiren belgelerdir.

İcra takibi çeşitleri:

- İlamsız takip (Ödeme emri gönderilir)
- Kambiyo senetlerine özgü takip (Ödeme emri gönderilir)
- İlamlı takip (İcra emri gönderilir)
İcra müdürlüğü tarafından düzenlenerek borçluya gönderilen ödeme emri ve icra emri belgelerinde, alacaklının adı, adresi, borçlunun adı, adresi, borç miktarı, işleyecek faiz oranı, faiz başlangıç tarihi belirtilir.

İcra müdürlükleri ödeme emri ve icra emrini yasal haklarınızı kullanmanız için süre tanımanız için gönderir.

Eğer borcunuz yoksa, borç miktarı doğru değilse, önceden ödediğiniz borç tekrar isteniyorsa yasal haklarınızı kullanarak takibi durdurabilirsiniz.

İcra Emri veya Ödeme Emri gelenler için yasal haklar: Ödeme emri ve icra emri mal ve haklarınızın haczedilmesinden önceki son aşama olabilir. Bu belgelerin alt kısımlarında yapmanız gerekenler ve yasal haklarınız yazılıdır.

Borcu karşılayacak miktarda malvarlığınızı açıkca bildireceğiniz dilekçelere mal varlığı denir. Bu dilekçede açık adresinizin olması gerekir.
Uyarı yazısında ayrıntısı ile belirtildiği üzere 10 gün içinde mal beyanında bulunmanız zorunludur.

Mal beyanında bulunmamanın sonucu, hapis cezası olabilmektedir. Mal beyanında bulunmamanız halinde alacaklı icra mahkemesine başvurarak mal beyanında bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapsen tazyik cezası ile cezalandırılmanızı isteme hakkına sahiptir.

İcra emri ile birlikte gönderilmesi gereken belge yoktur.

Kambiyo takibinde ödeme emri ile birlikte borç kaynağı belge de gönderilmelidir. İlamsız takipte ise borç belgeye dayalı ise gönderilmesi gerekir. Gönderilmediği takdirde 7 gün içerisinde icra mahkemesinden ödeme emrinin iptalini şikayet yoluyla talep edebilirsiniz.

İcra mahkemeleri, boçluların borca ve imzaya itirazları ile alacaklı ve borçlunun icra müdürlüğünün işlemlerine ilişkin şikayetlerini incelemekle görevli mahkemelerdir. İddialar yazılı delil ile kanıtlanır. Yazılı deliliniz yoksa genel mahkemeye başvurmanız tavsiye edilir.

Tebligat ulaşmamış veya geç ulaşmış ise, tebligatın usulsüzlüğünün tespitini isteyebilir veya gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz.

Tebligatın usulsüzlüğünün tespiti halinde, tebligatın öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinden tebligatın usulsüzlüğü ile öğrenme tarihinin tesbitini şikayet yolu ile isteme hakkınız bulunmaktadır. Aynı gün icra müdürlüğüne de itirazlarınızı içeren dilekçe vermekle yükümlüsünüz. İddia ettiğiniz usulsüz öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır. Şikayet davası sürenin işlemesini durdurmaz.

Tebligatın kanuna uygun olarak yapılmış olmasına rağmen hastalık vs. gibi itirazda bulunmanızı engelleyecek zorunlu bir sebep varsa, tebligattan haberdar olduğunuz tarihten itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine gecikmiş itirazda bulunabilirsiniz.

İtiraz etmemeniz halinde, itiraz süresi sonunda hakkınızdaki icra takibi kesinleşir. Takip kesinleştikten sonra evinize hacze gelinebilir, bankada bulunan paralarınıza, gayrimenkullerinize ve üçüncü kişilerde bulunan hakve alacaklarınıza haciz konulabilir.

Haciz

İcra memurunun gözetiminde alacağın tahsili için yetecek miktarda eşyanın tespit edilerek haciz tutanağı yazar. Alacaklının talebi olursa eşyalarınız evinizden alınarak yediemin depolarına götürülebilir veya size yediemin olarak bırakılabilir. Haciz sırasında alacaklı veya vekili isterse hazır bulunabilir. Haciz işlemi sırasında icra memuru beyan ve taleplerinizi haciz zaptına yazmakla yükümlüdür. Haciz tutanağını dikkatle okuyunuz, okumadan imzalamayınız. Talepleriniz yazılmaz ise bu hususu yazarak zaptı imzalayabilir veya imzalamaktan çekinebilirsiniz.

Haciz işlemi memur işlemi olup kanuna aykırılık söz konusu ise icra mahkemesine şikayet davası açılabilir. Bu dava süreye tabi değildir.

Emekli maaşları kural olarak haczedilemez. Takip kesinleştikten sonra borçlunun muvafakatı (onayı) halinde haczedilebilir. Emekli maaşlarında haczin kaldırılması süreye bağlı değildir ve icra müdürlüğünden talep edilir.

Bir tane konutunuz varsa ve satılması halinde, satış değeri ile sosyal konumunuza uygun başka bir ev almanız mümkün değilse haczi mümkün değildir. Bu halde şikayet 7 günlük süreye tabidir ve icra mahkemesine yapılır.

Haczedilen eşyanın borçluya ait olmaması halinde bu durum borçlu tarafından icra memuruna ifade edilir ve haciz tutanağına yazılır. Bu halde eşyanın sahibi olduğu bildirilen kişiye durum bildirilir. Üçüncü kişinin “istihkak davası” açma hakkı vardır. Karmaşık bir dava olup hukuki yardım alınması önerilir. Haksız bildirim yapılması halinde tazminat ödeme yükümlülüğünüz doğabilir.

Haczedilen eşyalar alacaklının talebi olursa yediemin depolarına götürülür. Daha sonra yasal prosedüre uygun olarak icra müdürlükleri tarafından satılır. Satış bedeli alacaklıya ödenir.

İcra takibine neden olan borcunuzu ve icra masraflarını ödediğinizde haczedilen eşyanızı geri alabilirsiniz. Eşyanızın tutulduğu yediemin deposunun ücretini de sizin ödemeniz gerekir.

Takip giderleri, harçlar ve satış giderlerinden borçlu sorumludur.